چگونه مزاجم را تشخیص دهم؟

  • شرح مطلب
  • سایر مطالب
تمامی جنبه های زندگی ما تحت تاثیر طبیعت بدنمان قرار دارد، نوع غذایی که می خوریم می تواند تاثیرات بسیار مهمی بر تمامی اعضای بدن ما از مغز و اعصاب گرفته تا قلب و معده و کبد و کلیه ها داشته باشد، در بعضی از انواع مزاج، خوردن یک غذای نامناسب می تواند عواقب زیادی داشته باشد.

اگر فرمول تشخیص مزاج را یاد بگیرید ، براحتی می توانید مزاجتان را تشخیص دهید

در ساده ترین حالات آن می بینید، مثلاً افرادی که حتی با خوردن یک عدد خرما بدنشان جوش می زند، غذای نامناسب با مزاج شما می تواند موجب تغییرات خواب، حالت عصبی، اختلال حافظه، اختلال هضم، اختلال دفع، عوارض پوستی، نشانه های در گیر ی کبد و قلب و اندام های تناسلی را نشان دهد،نوع نوشیدنی ها، لباس ها، هوای استنشاقی، مقدار حرکت ها و استراحت روزانه و چگونگی دفع و حالتهای عصبی و روانی، مستقیما مرتبط با حالات طبیعی یا مزاجی است، بنابراین برای داشتن زندگی سالم و طبیعی، وزن مناسب، و آرامش روحی، همه ما نیازمند به شناختن مزاج یا طبیعت خود هستیم.

تشخیص مزاج سرشتی یک فرد

از روی ۱۰ مورد می توان مزاج سرشتی یا جبلی یک فرد را تشخیص داد:
ملمس(لمس)
گوشت وچربی
رنگ پوست بدن
مو
هیئت وشکل اعضاء
سرعت انفعال اعضاء
خواب و بیداری
کلیه افعال بدن(دلائل افعال)
کیفیت دفع فضولات بدن
انفعالات نفسانی
لازم به ذکر است از آنجایکه ممکن است بر اساس دلایل مختلف افراد دچار غلبه خلط و سوء مزاج باشند، لذا برای تشخیص مزاج جبلی یک فرد باید حالات و علائم تشخیص مزاج را در سنین پائین تر افراد مورد بررسی قرار گیرد و یکی از بهترین راههای آن پرسش از پدر و مادر در مورد خصوصیات دوران کودکی است.
بطور مثال ممکن است خانمی دارای مزاج جبلی گرم و تر باشد ولی بعد از بارداری جنین دختر و زایمان به روش سزارین دچار غلبه سردی شده باشد. این شخص از ویژگیهای قبل از بارداری خود می تواند، پی به مزاج جبلی خود ببرد و از ویژیگهایی که تغییر کرده است، پی به نوع خلطی که به غلبه آن خلط دچار شده است ببرد و بر اساس نوع سوء مزاج، تدابیر مربوطه را برای رسیدن به اعتدال انجام دهد.
همچنین ممکن است خلطی دارای مزاج متفاوت با مزاج جبلی افراد بر یکی از اعضای بدن غلبه نماید. مثلاً فردی دارای مزاج جبلی گرم و خشک، ممکن است دارای غلبه بلغم در سر یا معده گردد.

۱- ملمس (لمس)

فرد باید معتدل المزاج باشد تا بتواند مزاج فردی را مشخص کند. اگر این فرد معتدل المزاج در لمس پوست فرد را:
– گرم احساس کند ، این فرد گرم مزاج است.
– اگر سرد احساس کند ، این فرد سرد مزاج است.
– اگر در لمس آن را نرمتر از حد طبیعی یابد، دلالت بر رطوبت مزاج می کند.
– اگر در لمس صلب تر یابد، دلالت بر خشکی مزاج دارد.

۲- گوشت و چربی

اگر در بدن فرد گوشت زیاد باشد، دلالت بر گرمی و تری ، اگر چربی بدن بیشتر از گوشت باشد، دلالت بر سردی وتری (گوشت زیاد باشد+ چربی کم= گرمی وخشکی)

۳- رنگ پوست بدن

سفیدی پوست بدن: نشانه کم خونی و مزاج، کمی مایل به سردی می باشد.
رنگ زرد کمی مایل به قرمزی: نشانه وجود خون غیر طبیعی در بدن است.
قرمزی پوست بدن: نشان از گرمی و پر خونی دارد.
تیرگی پوست: نشانه خون غیر تمیز است ، مستعد غلبه سودا است.
زردی پوست: نشانه صفرا (گرمی وخشکی)
رنگ بادنجانی: نشانه خشگی و سردی (سودا)
رنگ گچی: سردی و تری (بلغم)

۴- مو

یکی از فضولات بدن است که نوع کیفیت و حالات آن برای شناسایی نوع مزاج به عنوان یک معیار به شرح ذیل مورد استفاده قرار می گیرد:
الف)سرعت رشد مو: 
اگر سرعت رشد مو زیاد باشد، نشانه گرمی مزاج است.
اگر سرعت رشد مو کم باشد، نشانه سردی مزاج است.
اگر رشد مو خیلی خیلی سریع باشد بیش از حد نرمال ، دلیل بر گرمی و خشکی مزاج است.
ب) پر مویی یا کم مویی بدن :
پر مویی بدن ، دلیل بر گرمی مزاج
کم مویی بدن ، دلیل بر سردی مزاج
ج) نازکی و کلفتی مو: 
نازکی مو، دلیل بر سردی وتری
کلفتی مو ، دلیل بر گرمی و خشکی مزاج
د) جعودت وصافی مو:
موی مجعد، دلیل بر گرمی وخشکی
موی صاف ولخت، سردی وتری مزاج
هـ) رنگ مو:
موی سیاه، دلیل بر گرمی و خشکی مو
سفیدی مو، سردی وتری
موی حنایی طلایی (کمی مایل به قرمز)، دلیل بر اعتدال مزاج

۵- شکل اعضاء

موارد ذیل بیانگر گرمی مزاج است:
۱٫ قفسه سینه پهن بزرگ
۲٫ اندامها بزرگ
۳٫ عروق برجسته و بزرگ قابل مشاهده
۴٫ نبض عظیم وقوی
۵٫ عضلات کلفت وبزرگ
۶٫ عضله خیلی به مفصل چسبیده و تاندونش کوچک است
لازم به ذکر است بر عکس موارد فوق الذکر دلالت بر مزاج سرد می کند، مثلاً داشتن اندامهای کوچک.
موارد ذیل بیانگر مزاج خشک است:
۱٫ چهره لاغر وپوست به استخوان چسبیده
۲٫ مفاصل قابل مشاهد و برجسته
۳٫ غضروف های حنجره وبینی و.. برجسته وواضح است.

۶- سرعت انفعال اعضاء

اگر عضوی در بر خورد با گرما وسرما و خشکی و رطوبت زود از آن اثر پذیرد دلیل غلبه آن مزاج است. مثلاً اگر در گرما ( چه خوراکی ، چه موضعی و…) زود گرم شود، دلیل بر گرمی مزاج می باشد.

۷- خواب و بیداری

خواب زیاد، دلیل بر سردی وتری مزاج است.
خواب کم و بیداری زیاد، دلیل بر خشکی وگرمی مزاج است.
خواب وبیداری معتدل ، دلیل بر اعتدال مزاج است.

۸- افعال طبیعیه صادره از بدن

یعنی تمام افعال بدن شامل سرعت رشد، رویش دندان، بلوغ، افعال مربوط به کبد، قلب و مغز و..
اگر این افعال سریعتر از حد طبیعی خود صورت گیرد، دلیل بر گرمی مزاج و اگر کند تر صورت گیرد دلیل بر سردی مزاج می باشد.

۹- دفع فضولات 

فضولات بدن شامل ادرار (بول)، مدفوع(براز)، عرق، مو، ناخن، خون حیض، مایع منی و.. است.
اگر رنگ مدفوع یا ادرار تیره تر از معمول یا بدبوتر از معمول باشد، دلالت بر گرمی مزاج وغلبه صفرا دارد یا اگر زود به زود صورت گیرد نیز دلالت بر گرمی مزاج و غلبه صفرا دارد.
بی رنگ بودن یا کم بودن فضولات و عدم رایحه آن، دلالت بر سردی مزاج دارد.

۱۰- کارها و رفتارهای نفسانی

موارد ذیل دلالت بر گرمی مزاج دارد و عکس این حالات نشان از سردی مزاج دارد:
– حسن ظن
– امیدوار بودن
– جوانمرد وبا غیرت
– استعداد فهم مطالب در او بالاست
– پر حرکت وپر جنب وجوش و پر نشاط
– سریع تصمیم به کاری می گیرد اهل تردید نیست
– فرد زیرک
– سنگدل
– بیقراری در مقابل صبور
– وقاحت( پررویی)
– پرحرف
ثبات انفعالات: ثبات رضایت چیزی، ثبات در حافظه، دلیل بر خشکی مزاج است.
زوال انفعالات: یعنی ناپایداری در چیزها مثل موارد ذیل دلالت بر رطوبت مزاج دارد:
– حافظه کم
– ناپایداری سریع در اتفاقات.
– هر روز یک احساس دارد، حزب باد است.
– از هر چیزی یک لحظه راضی است یک لحظه ناراضی است.
.

مزاج شناسی بدن انسان ها

مزاج گرم وتر

الف – خصوصیات جسمی

این افراد درشت اندام بوده، دارای پوستی سرخ و سفید و موهای پرپشت هستند. نبض پر و قوی دارند. خواب خوبی دارند گرچه تحمل بی خوابی هم برایشان راحت است. این افراد نه تحمل گرمای زیاد را دارند و نه تحمل سرمای زیاد، ولی در کل تحمل سرما برایشان راحت تر است.

گروهی که در این خلط قرار می گیرند گرم و تر یا دموی‌ها هستند.

ب- خصوصیات جسمی، روحی و روانی

  1. از لحاظ ساختار جسمی ما می توانیم بگوییم که دارای گونه های سرخ و گلگونی هستند و همچنین می توانند هیکل درشتی داشته باشند، فعال، پرکار و پرانرژی هستند.
  2.  گرمی و تری باعث آرامش و حرکت می شود و به واسطه گرمی که دموی‌ها دارند می توانند جنب و جوش خوبی داشته باشند و به خاطر رطوبت می توانند آرامش خود را حفظ کنند.
  3.  می توانند هیکل های درشت و تنومند داشته باشند.
  4.  دارای صدایی رسا، بشاش و شاداب و خندان، بذله گو و… می باشند.
  5.  از نظر خواب اگر رطوبت در آنها غلبه کند می توانند خواب طولانی داشته باشند و اگر گرمی غلبه کند می تواند خوابشان کم باشد یعنی می توانند دارای خواب زیاد یا کم باشند. به این نکته باید توجه داشته باشیم که در بهار خواب دموی‌ها زیاد می شود.
  6.  درشتی هیکل دموی‌ها از چربی نیست بلکه عضلانی است.
  7.  قدرت هضم و اشتهای دموی ها خیلی خوب است.
  8.  دموی‌ها تحمل گرما و سرما را دارند.
  9.  میل به شیرینی و ترشی دارند.
  10.  توان جسمی بسیار بالایی دارند.
  11.  از لحاظ ساختار روانی خوش خلق، باصفا و صمیمی می باشند.
  12.  دموی ها افرادی شجاع و جسوری هستند.
  13.  به ادبیات، شعر و طبیعت علاقه فراوانی دارند.
  14.  مشکل این افراد این است که از نظم کمتری برخوردار هستند و کارهای مختلفی را با هم انجام میدهند.
  15.  گرم و ترها دیر عصبانی می شوند اما اگر عصبانی شوند خشمشان زیاد است ولی بعد از عصبانیت زود فراموش می کنند.

توجه:

اگر در دموی‌ها گرمی غلبه کند باعث تحرک و فعالیت بیشتر شده و موجب لاغری و کم خوابی می گردد ولی اگر رطوبت در آنها غلبه کند ممکن است چاقی، پر خوابی و کم تحرکی بیاورد. دموی ها می توانند مزاج خود را با طبیعت سازگار کنند مثل: صبح که مزاج گرم و تر دارد و یا بهار که گرم و تر می باشد. رفتارهای خوب و حسن خلق‌ها از گرمی و تری صادر می شود و در کل در گروه گرم و تر انرژی بسیار زیادی نهفته میباشد. .

.

مزاج شناسی گرم و خشک

الف – خصوصیات جسمی

این افراد لاغر اندام هستند. رنگ چهره و سفیدی چشم آنان به زردی می زند. پوستی گرم و خشک دارند. گرمایی هستند و تحمل فصل تابستان را ندارند. عطش زیاد و دهانی خشک دارند. بهترین فصل برای ایشان فصل زمستان است.

کم خواب هستند. تمایل به خوردن ترشی ها مثل لواشک و سرکه و هم چنین خوراکی های سرد مثل خیار و کاهو دارند و به خوردن خوراکیهای شیرین و ادویه جات کمتر تمایل نشان می دهند. حتی ممکن است با خوردن این نوع خوراکیها دچار مشکلاتی از جمله عصبانیت، خارش، جوش و بثورات در بدن شوند.

ب- خصوصیات روانی

گروهی که در این خلط قرار می گیرند گرم و خشک یا صفراوی هستند:

  1. اینها افرادی لاغر می باشند که گرمی و خشکی در بدنشان حاکم است.
  2. امکان دارد با خوردن کمترین گرمی دچار حساسیت شوند.
  3.  می توانند خواب کمی داشته باشند.
  4. قدرت هضم بالایی دارند.
  5.  دارای عروق برجسته ای هستند.
  6.  تحمل گرما را اصلا ندارند.
  7. اگر غلبه خشکی داشته باشند دچار بی خوابی میشوند.
  8.  خیلی زود عصبانی می شوند و زود هم می بخشند
  9. قدرت حافظه و یادگیری بالایی دارند.
  10.  اگر خشکی زیادی داشته باشند موهایشان کاملا مجعد می شود.
  11. رفتارهای مخاطره آمیز و تند را نمی توانند تحمل کنند.
  12.  بالای زبان و چشمانشان ممکن است زرد باشد.
  13.  در گرمی و خشکی چاقی وجود ندارد مگر اینکه سوء مزاجی ایجاد شده باشد گرم و خشک‌ها استخوان بندی محکم و درشتی دارند و ممکن است بدن عضلانی داشته باشند اما لاغر هستند.
  14. زود عصبانی شده و زود هم آرام می شوند. افرادی پر جنب و جوش، پرانرژی، باهوش و پرحرف هستند.

توجه:

در طبیعت گرمی و خشکی مصادیقی دارد مثل: ظهر که گرم و خشک است، در فصلها تابستان فصل گرمی و خشکی است که گرم و خشکها در این فصل بد حال تر می شوند و در صورت استفاده از عطرهای گرم و تند دچار مشکل می شوند و همینطور با آهنگ های تند نیز ممکن است دچار مشکل شوند.

نکته: شاخص اصلی این افراد لاغری و احساس گرمی می باشد.

.

مزاج سرد و تر

گروهی که در این خلط قرار می گیرند سرد و تر یا بلغمی هستند.

الف – خصوصیات جسمی

این افراد چاق و پرچربی هستند. پوست سفید و موهای کم پشت دارند. تشنه نمیشوند و دهان مرطوبی دارند. خواب زیادی دارند. تمایل به مصرف گرمیها مثل شیرینی و ادویه دارند و تمایل به خوردن سردی ها از جمله ترشی از خود نشان نمی دهند. فصل زمستان فصل بدی برایشان می باشد ولی تابستان فصل مطلوب آنهاست.

ب – خصوصیات روانی

  1. بلغمی مزاجها معمولا افرادی چاق هستند اما چاقیشان عضلانی و گوشتی نیست و ناشی از چربی است.
  2.  حرکات بسیار کندی دارند.
  3.  آرام هستند و طول خوابشان هم زیاد است.
  4.  کسل و بی حال هستند.
  5. افرادی فرمان بردار و مطیع می باشند.
  6.  معمولا پوست بدنشان نرم، مرطوب و سفید است یعنی سردی و رطوبت دارند.
  7. دارای نبض قویی نیستند و نبضی کند و آرام دارند.
  8.  با کندی و آرامی صحبت می کنند.
  9. خواب سنگینی دارند.
  10.  قدرت هضم خوبی ندارند.
  11.  اشتهای خوبی ندارند و با سو مزاج دچار اشتهای زیادی می شوند و بخاطر غالب بودن رطوبت بدن ممکن است با خوردن سرد و ترها دچار چاقی مفرط شوند خیلی از این افراد با خوردن آب یا ماست چاق می شوند که هر دو سرد و تر می باشند و حتی با خوردن غذای اندک و کم دچار چاقی می شوند.
  12.  به علت اینکه سردی در بدن این افراد غلبه می کند از لحاظ ساختار روحی و روانی سرد و ترها افرادی آرام، فرمان بردار و صلح جو هستند.
  13.  بیشتر دور اندیش هستند.
  14.  با احتیاط امورشان را انجام میدهند.
  15.  خیلی شجاعت از خود نشان نمی دهند.
  16.  ترس در این افراد بیشتر غلبه دارد.
  17.  روابط اجتماعی قوی ندارند.
  18.  از نظر حافظه، هوش و استعداد از قدرت تمرکز بالایی برخوردار نیستند.
  19.  دير عصبانی میشوند.
  20. صبور هستند.
  21.  کم انرژی می باشند.

.

مزاج شناسی سرد و خشک

گروهی که در این خلط قرار می گیرند سرد و خشک یا سوداوی هستند.

الف – خصوصیات جسمی

این افراد اندامی لاغر دارند. کم خواب بوده و بینی خشکی دارند. به شیرینی و گرمیها نسبت به سردی ها تمایل بیشتری نشان میدهند. بیشتر تمایل به هوای گرم دارند و در فصل بهار راحت ترند. فصل پائیز برای ایشان فصل نامطلوبی است.

ب – خصوصیات روانی

  1. افراد سرد و خشک یعنی سوداوی ها از نظر هیکل خشکی دارند و هیچ وقت چاق نمی باشند مگر اینکه سوء مزاجی بر بدن این افراد عارض شده باشد یا اینکه نوع بیماری و مشکلی داشته باشند.
  2.  استخوان بندی نازک و کشیده ای دارند.
  3. رنگ پوستشان می تواند سفید، سبزه و یا تیره باشد.
  4.  موی بدنشان کم است و مستعد سفیدی مو هستند.
  5.  نبض کندی دارند اما نبضشان سفت و محکم است.
  6. بدنشان در لمس می تواند سرد باشد و خشکی پوستشان کاملا مشخص و معلوم می باشد.
  7.  حرکات آرام و کندی دارند.
  8.  با احتیاط و دقت صحبت می کنند.
  9. کلامشان بلند و صریح نیست.
  10.  ممکن است از خشکی بینی شکایت داشته باشند.
  11. زود سیر و سریع گرسنه می شوند.
  12. به دلیل خشکی که دارند ممکن است یبوست بر مزاج این افراد غالب باشد.
  13.  رفتارهای مخاطره آمیزی ندارند.
  14. با احتیاط عمل می کنند.
  15. کم معاشرت و تابع مقررات دقیق و فنی می باشند یعنی کاملا در محدوده مقررات عمل میکنند و حسابگر هستند.
  16.  بسیار سمج و دوراندیش هستند یا کاری را انجام نمیدهند و یا اگر انجام دهند باید تا انتهای آن پیگیری کنند.

.

چند نکته مهم درباره مزاج شناسی

اگر سوداوی ها از تعادل خارج شوند مشکلات زیادی ایجاد میشود. خیلی ها تصورشان این است که سوداوی ها افرادی هستند که مشکلات روحی و روانی دارند در حالی که اینطور نیست هر خلطی که در بدن بسوزد تبدیل به سودا می شود ممکن است دموی ها، صفراوی ها و حتی بلغمی ها هم اخلاطی در بدنشان بسوزد و رسوب کند و تبدیل به سودا گردد.

سودای طبیعی بهترین مزاجهاست. بیشتر فیلسوف ها و نوابغ از افراد سوداویی و سرد مزاج هستند اما سودای غیر طبیعی می تواند مستعد بیماریهای روحی، روانی، افسردگی و مشکلات مختلفی شود که این در هر مزاجی ممکن است اتفاق بیافتد یعنی هر خلطی ممکن است در بدن بسوزد و تبدیل به سودای غیر طبیعی شود و این مختص سوداویی‌ها نیست.

هر کدام از این اخلاط اگر غلبه پیدا کنند در آن زمان مستعد بیماری ها می باشند یعنی دموی‌ها در بهار مستعد بیماریهای دموی هستند، صفراوی ها در تابستان، سوداوییها در پاییز و بلغمی ها در زمستان مستعد بیماری های بلغمی هستند پس با شناخت مزاج و وضعیت مزاجی می توانیم به سلامت خود بسیار کمک کنیم.

.
منبع:

.نصرینو | https://nasrino.ir
.https://aydana.com